Filosofie op het vmbo
Waarom
filosofie op het vmbo?
Mag je altijd zeggen wat je denkt? Wat maakt een leven goed? Bij filosofie onderzoeken leerlingen zulke vragen, leren ze hun standpunt onderbouwen en luisteren ze naar andere perspectieven.
EERST EEN LES PROBEREN?
Probeer een les in je klas
Mavo 3 · Eén les · PowerPoint
Start met een moreel dilemma over een kind in een vijver. Leerlingen nemen een standpunt in en onderzoeken of dat verandert wanneer de situatie verandert.
Lessenseries
Kies een onderwerp dat bij je klas past. De series komen voort uit het project Filosofie op het vmbo in Groningen.
-
Maatschappelijke thema’s
Klas 3 · Vmbo basis/kader · 7 lessen
Leerlingen oefenen met luisteren, argumenteren en het innemen van verschillende perspectieven. Ze sluiten af met een belangendiscussie over een helmplicht voor de fatbike.
-
Wat is goed leven?
Onderbouw vmbo · 7 lessen van 45 minuten
Filosoferen aan de hand van het boek van Barbara Stok over Socrates. Leerlingen sluiten af met een eigen stripverhaal.
-
Mens en dier
Onderbouw vmbo · 5 lessen
Leerlingen onderzoeken onze verhouding tot dieren. Ze werken toe naar een belangendiscussie over een dierentuin.
-
Vrijheid
Vmbo · Pilot · PowerPoint
De lessenserie waarmee het Groningse project begon. Bekijk de PowerPoint via Google Drive.
Filosofie en burgerschap
Hoe sluiten filosofische vaardigheden en inhouden aan bij burgerschap? Deze tekst geeft voorbeelden uit de vmbo-lessen in Groningen en helpt het gesprek met collega’s en de schoolleiding te voeren.
Project in Groningen
Binnen het project Filosofie op het vmbo ontwikkelen en geven filosofiedocenten en vmbo-docenten samen lessen op scholen in Groningen. Het project is een initiatief van Eva-Anne Le Coultre, vakdidacticus filosofie aan de Rijksuniversiteit Groningen, en wordt ondersteund vanuit Toukomst.
Inzichten uit de lessen
De ervaringen uit de pilot geven drie aanknopingspunten voor de lespraktijk:
- Oefen het luisteren. Maak gespreksafspraken zichtbaar en geef leerlingen de ruimte om hun gedachten uit te spreken.
- Begin bij concrete vragen. Situaties die leerlingen raken, bieden een ingang tot filosofisch onderzoek.
- Verdiep het gesprek. Introduceer een filosofisch begrip, een tegenvoorbeeld of een nieuwe variant van een dilemma.
Posters voor op school
Laat zien wat filosofie inhoudt en maak de afspraken voor een gesprek zichtbaar.
-
Filosofie op het vmbo
Een overzicht om op school op te hangen of met collega’s te delen.
-
Luisterposter
Een stappenplan om het luisteren tijdens een filosofisch gesprek te oefenen.
Nieuwsbrieven
LAATSTE NIEUWSBRIEF
Nieuwsbrief 3 — zomer 2026
Over nieuwe lessenseries, de opbouw van filosofische vaardigheden en het vervolg van het project.
Eerdere nieuwsbrieven
Project in de media
-
Nationaal Programma Groningen · Docenten en de projectleider blikken terug.
-
Filosofie op het vmbo in Broerstraat 5 (PDF)
Broerstraat 5 · Alumniblad van de Rijksuniversiteit Groningen.
-
Radio-interview bij Nieuwsweekend
NPO Radio 1 · 20 mei 2023
-
‘Filosofieles moet niet alleen iets voor de elite zijn’
Filosofie Magazine · 17 februari 2021
-
‘Met geld uit het bevingspotje krijgen Groningse kinderen nu filosofieles’
Trouw · 4 februari 2021
-
‘De zin van zelf leren denken op ALLE scholen’
Fief’s Podcast


