Actueel

Curriculum.nu en het schoolvak filosofie

Achter de schermen heeft het bestuur van de VFVO, samen met andere vakverenigingen, hard gewerkt om mee te mogen denken over de aanstaande curriculumherziening. Nu is het aan filosofiedocenten: ga naar curriculum.nu en solliciteer op een plek in één van de ontwikkelteams!


Wat is curriculum.nu?

Curriculum.nu is het vervolg op Onderwijs2032 metals doel om de basis van een nieuw curriculum te ontwikkelen, het gaat hierbij om de landelijke kerndoelen en eindtermen van het primair en secundair onderwijs, over de hele breedte van het curriculum. Het nieuwe curriculum zal niet binnen de bestaande vakken worden uitgedacht, maar over de volledige breedte van het curriculum, met daarbij in het bijzonder aandacht voor de vakgebieden Engels, Nederlands, Rekenen/Wiskunde, Digitale geletterdheid, Bewegen & Sport, Kunst & Cultuur, Mens & Natuur (inclusief Techniek) en Mens & Maatschappij. Hiermee willen de initiatiefnemers bereiken dat doorlopende leerlijnen versterkt worden, de samenhang van de onderwijsinhoud duidelijker wordt en de overladenheid in het programma teruggedrongen wordt. 


Hoe verloopt dit proces? 

In de 2018 zullen ontwikkelteams bestaande uit docenten en schoolleiders zogenaamde bouwstenen voor dit nieuwe curriculum ontwerpen. Het gehele traject bestaat uit vier ontwikkelsessies van elk drie dagen. De deelnemende docenten ontvangen een vergoeding voor hun inzet. De ontwikkelteams worden ondersteund door (onder andere) slo en krijgen na elke sessie input vanuit de samenleving en de vakverenigingen op de voorlopige opbrengst. Deze infographic legt precies uit hoe het proces zal verlopen: https://curriculum.nu/wp-content/uploads/2017/09/170910-Curriculum-nu_Infographic-ontwikkelteams.pdf.


Waarom is dit belangrijk voor filosofiedocenten en de vfvo?

De bedoeling van de vfvo is om opgroeiende mensen te inspireren om zelf filosofisch te onderzoeken hoe ze zich betekenisvol tot zichzelf, anderen en de wereld kunnen verhouden. Daarom willen we filosofie stevig verankeren in het onderwijs. Deze curriculum-herziening is een kans om als filosofen mee te praten over de kerndoelen van het onderwijs in Nederland. We denken vanuit de inhoud van ons vak met name aan de ontwikkelteams over Burgerschap, Mens & Maatschappij, Mens & Cultuur en Mens & Natuur een bijdrage te kunnen leveren, omdat deze domeinen aansluiten bij ons examenprogramma. 


Welke rol is er voor filosofiedocenten en de vfvo weggelegd?

Als vakvereniging zijn we actief betrokken geweest bij de voorbereiding hiervan en hebben we – samen met de andere vakverenigingen – een aanzienlijke rol in het proces bedongen: vanuit het bestuur dienen we voor de enkele ontwikkelteams een visie in, reageren we op de tussenopbrengsten en zijn we een aanspreekpunt voor inhoudelijke vragen vanuit de ontwikkelteams. 

Onze leden roepen we nadrukkelijk op om te solliciteren op één van de ontwikkelteams, om binnen de teams een filosofische stem te laten horen bij het ontwikkelen van een nieuw curriculum. Filosofiedocenten zijn voor veel van de ontwikkelteams geen vanzelfsprekende keuze, daarom willen we docenten met vakoverstijgende kennis, of relevante ervaring met curriculumontwikkeling, in het bijzonder aansporen om te solliciteren. Heb je ervaring met WON- of andere projecten op het snijvlak van (wetenschaps-)filosofie en natuur en techniek? Geef je naast filosofie nog een ander vak? Heb je binnen jouw school meegedacht over het burgerschapsonderwijs? Of heb je ervaring in het (V)MBO of PO? Dan ben je bij uitstek geschikt voor één van de ontwikkelteams. 


Solliciteren kan tot 13 oktober via curriculum.nu.


Vanuit de vfvo ondersteunen we je sollicitatie en deelname graag. Neem voor overleg hierover, meer informatie of andere vragen contact op met Floor Rombout, via Floor@vfvo.nl. 

 

 

 

Pamflet voor de Vereniging Filosofiedocenten Voortgezet Onderwijs,  

2 november 2016

geschreven door Eva-Anne Le Coultre

 

Ons onderwijs heeft filosofie nodig

Waarom moeten kinderen naar school? Omcirkel het juiste antwoord.

A) Om ze veilig op te bergen als hun ouders werken 

B) Om een diploma te halen 

C) Om ze te laten ontwikkelen tot zelfstandige volwassenen 

De laatste jaren is antwoord C van verschillende kanten te horen: het gaat in het onderwijs om Bildung, niet om rijtjes stampen, het gaat om kritisch denken, niet om toetsen, het gaat er om leerlingen te vormen, niet om ze op te hokken. Zo benadrukt bijvoorbeeld het rapport OnsOnderwijs2032 persoonlijke vorming en burgerschap, het prikkelen van nieuwsgierigheid en creativiteit en het omgaan met vrijheid en verantwoordelijkheid. 

Helaas ziet de praktijk er anders uit. School is vaak dodelijk saai. Of zoals de meest bekeken TED-talk aller tijden van Ted Robinson onomwonden stelt: 'Do schools kill creativity? Yes!'  

Wij stellen een simpele maatregel voor: elke havo- en vwo-leerling zou filosofie moeten kunnen kiezen. Want we kunnen wel proberen doelen als kritisch denken en persoonsvorming te realiseren met nieuwe vakken, nieuwe technologie of zelfs met hele nieuwe soorten scholen. Maar, met de waarschuwing van de commissie-Dijsselbloem in ons achterhoofd om onderwijsvernieuwingen niet al te rücksichtslos in te zetten, is het wellicht verstandiger een oud vak laten floreren dat zijn sporen op deze gebieden al lang verdiend heeft. Dat vak is filosofie.

Alhoewel filosofie als schoolvak de afgelopen twintig jaar gegroeid is tot een volwaardig en gewaardeerd examenvak, is het in Nederland nog relatief klein vergeleken met bijvoorbeeld Frankrijk of Duitsland, waar het een veel langere traditie heeft. Op het vwo doet 10% van de leerlingen eindeindexamen in filosofie, nog minder op de havo en op het vmbo is het helemaal afwezig.  

Dat is een gemis, want ons onderwijs heeft filosofie hard nodig. 

Filosofie is een vak waarbij de leerlingen uitgedaagd worden hun vooronderstellingen te onderzoeken. Is liegen altijd verkeerd? Is wetenschappelijke kennis zeker? Is democratie de beste staatsvorm? Een vak waarbij leerlingen totaal andere perspectieven leren zien. Een vak waar het niet  gaat om het roepen van je mening en ook niet om het uit je hoofd leren van wat iemand anders heeft bedacht. Maar wel om logisch redeneren en het vormen van een goed onderbouwd standpunt. 

Dat maakt filosofie anders dan het zoveelste vak metallerlei kennisinhouden. Het ontwikkelt niet alleen cognitieve vermogens, maar ook morele en sociale vermogens. Zo leren leerlingen naar elkaar luisteren, leren ze beter oordelen, leren ze argumenten aan te voeren. En leren ze zich verplaatsen in andere standpunten, in plaats van deze te veroordelen.

Bovendien worden de hoogtepunten van 20 eeuwen denken toegankelijk gemaakt, van Plato tot Sartre, van grote waarde om onze cultuur te leren begrijpen en inzicht te bieden in dwarsverbanden metandere vakken. 

Dat maakt dat filosofie volgens ons een vak is waar elke havo- en vwo-leerling voor zou moeten kunnen kiezen. Omdat school geen diplomafabriek is, maar een plek om leerlingen te vormen tot weldenkende zelfstandige mensen die goed kunnen samenleven. Zo kan de nieuwe generatie geïntroduceerd worden in dat wat de filosofie te bieden heeft: door een onderzoekende houding kritisch en constructief leren omgaan met verschillende opvattingen en levensbeschouwingen. In een land waarin de kloof tussen verschillende culturen alleen maar toeneemt, is dat geen overbodige luxe. Want wat de toekomst ons brengt, weet niemand. Maar zelfstandig en gestructureerd nadenken zal in alle gevallen hard nodig zijn. En dat leer je bij filosofie.  

 

 





 
copyright © 2010 Vereniging Filosofiedocenten in het Voortgezet Onderwijs. Alle rechten voorbehouden.